Thoái hóa khớp gối: Nguyên nhân, triệu chứng và hướng điều trị hiệu quả

Thoái hóa khớp gối là một trong những bệnh lý xương khớp phổ biến nhất hiện nay, đặc biệt ở người trung niên và cao tuổi. Bệnh tiến triển âm thầm nhưng có thể gây đau đớn kéo dài, hạn chế vận động và ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng cuộc sống nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời. Việc hiểu rõ về thoái hóa khớp gối sẽ giúp người bệnh chủ động phòng ngừa và kiểm soát bệnh hiệu quả.

Thoái hóa khớp gối là gì?

Thoái hóa khớp gối là tình trạng sụn khớp bị bào mòn theo thời gian, dẫn đến giảm khả năng bảo vệ đầu xương. Khi lớp sụn bị tổn thương, hai đầu xương cọ xát trực tiếp với nhau gây đau, viêm và hạn chế cử động khớp gối.

Đây là bệnh lý mạn tính tiến triển, không thể điều trị khỏi hoàn toàn nhưng có thể kiểm soát tốt nếu áp dụng đúng phương pháp điều trị và chăm sóc.

5 Nguyên nhân gây thoái hóa khớp gối

Có nhiều yếu tố góp phần gây thoái hóa khớp gối, bao gồm:

1. Tuổi tác: Quá trình lão hóa khiến sụn khớp giảm đàn hồi và dễ bị tổn thương.
2. Thừa cân béo phì: Trọng lượng cơ thể lớn làm tăng áp lực lên khớp gối, đẩy nhanh quá trình thoái hóa.
3. Chấn thương khớp gối: Tai nạn, chấn thương thể thao hoặc phẫu thuật khớp gối có thể làm tăng nguy cơ thoái hóa sớm.
4. Hoạt động quá mức: Lao động nặng, đứng hoặc quỳ gối lâu ngày khiến khớp gối chịu áp lực liên tục.
5. Yếu tố di truyền: Tiền sử gia đình mắc bệnh xương khớp làm tăng nguy cơ thoái hóa khớp gối.

Triệu chứng thường gặp của thoái hóa khớp gối

Triệu chứng bệnh có thể thay đổi theo mức độ tiến triển, phổ biến gồm:

1. Đau khớp gối: Cơn đau thường âm ỉ, tăng khi vận động và giảm khi nghỉ ngơi. Ở giai đoạn nặng, đau có thể xuất hiện cả khi nghỉ.
2. Cứng khớp: Khớp gối cứng vào buổi sáng hoặc sau thời gian ngồi lâu, cần vận động nhẹ mới linh hoạt hơn.
3. Tiếng lạo xạo khi cử động: Người bệnh có thể nghe thấy tiếng lạo xạo hoặc lục cục khi gập duỗi gối.
4. Sưng và biến dạng khớp: Ở giai đoạn tiến triển, khớp gối có thể sưng nhẹ hoặc biến dạng.
5. Hạn chế vận động: Đi lại khó khăn, leo cầu thang đau nhiều, giảm khả năng sinh hoạt hằng ngày.

Các mức độ thoái hóa khớp gối cần biết

Thoái hóa khớp gối thường được chia thành nhiều giai đoạn:

1. Giai đoạn sớm: Sụn khớp bắt đầu mòn nhẹ, triệu chứng chưa rõ ràng.
2. Giai đoạn trung bình: Đau khớp xuất hiện thường xuyên hơn, vận động bắt đầu khó khăn.
3. Giai đoạn nặng: Sụn khớp tổn thương nghiêm trọng, đau kéo dài và hạn chế vận động rõ rệt.

Cách để chẩn đoán thoái hóa khớp gối

Việc chẩn đoán chính xác giúp xây dựng phác đồ điều trị phù hợp:

• Khám lâm sàng: Bác sĩ đánh giá mức độ đau, khả năng vận động và biến dạng khớp.
• Chụp X quang: Giúp phát hiện hẹp khe khớp, gai xương và mức độ thoái hóa.
• Chụp cộng hưởng từ: Đánh giá chi tiết tổn thương sụn, dây chằng và mô mềm xung quanh.
• Xét nghiệm cần thiết: Loại trừ các bệnh viêm khớp khác.

Thoái hóa khớp gối có nguy hiểm không?

Thoái hóa khớp gối không đe dọa tính mạng nhưng có thể gây tàn phế nếu không điều trị. Bệnh làm giảm khả năng đi lại, tăng nguy cơ té ngã và ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng sống, đặc biệt ở người cao tuổi.

Hướng điều trị thoái hóa khớp gối hiệu quả

Điều trị không dùng thuốc

• Giảm cân: Giảm trọng lượng cơ thể giúp giảm áp lực lên khớp gối.
• Vật lý trị liệu: Tập luyện đúng cách giúp tăng cường cơ quanh khớp và cải thiện vận động.
• Thay đổi thói quen sinh hoạt: Tránh ngồi xổm, hạn chế leo cầu thang và mang vác nặng.

Điều trị bằng thuốc

• Thuốc giảm đau và kháng viêm: Giúp giảm đau và cải thiện triệu chứng.
• Thuốc hỗ trợ sụn khớp: Bổ sung dưỡng chất giúp làm chậm quá trình thoái hóa.

Người bị bệnh thoái hoá khớp cần tuân thủ chỉ định bác sĩ để tránh tác dụng phụ.

Can thiệp y tế

• Tiêm nội khớp: Giúp giảm đau và viêm trong một số trường hợp.
• Phẫu thuật: Chỉ định khi bệnh nặng, điều trị bảo tồn không hiệu quả.

Chăm sóc và phòng ngừa thoái hóa khớp gối

• Duy trì cân nặng hợp lý
• Tập thể dục đều đặn
• Bổ sung dinh dưỡng đầy đủ
• Tránh chấn thương khớp gối
• Khám xương khớp định kỳ

Bị thoái hoá khớp gối khi nào cần đi khám bác sĩ?

Người bệnh nên đi khám khi:

• Đau khớp gối kéo dài không cải thiện
• Khớp sưng đau nhiều
• Hạn chế vận động nghiêm trọng
• Đau ảnh hưởng đến sinh hoạt hằng ngày

Thoái hóa khớp gối là bệnh lý mạn tính phổ biến nhưng hoàn toàn có thể kiểm soát nếu được phát hiện sớm và điều trị đúng cách. Việc kết hợp điều trị y tế, thay đổi lối sống và chăm sóc lâu dài giúp người bệnh duy trì khả năng vận động và nâng cao chất lượng cuộc sống. Chủ động thăm khám bệnh xương khớp và tuân thủ phác đồ điều trị là chìa khóa để kiểm soát hiệu quả thoái hóa khớp gối.