Rối loạn kinh nguyệt là tình trạng rất phổ biến ở phụ nữ, đặc biệt trong độ tuổi sinh sản. Tuy nhiên, không ít chị em chủ quan, cho rằng đây chỉ là hiện tượng sinh lý bình thường nên không đi thăm khám. Thực tế, rối loạn kinh nguyệt có thể là dấu hiệu cảnh báo nhiều vấn đề sức khỏe, trong đó có các bệnh phụ khoa và rối loạn nội tiết.
Vậy rối loạn kinh nguyệt là gì, biểu hiện ra sao, nguyên nhân do đâu và cần xử trí như thế nào? Bài viết dưới đây Bệnh Viện Ngã Tư Hồ sẽ giúp bạn hiểu rõ để chủ động chăm sóc sức khỏe sinh sản.
Rối loạn kinh nguyệt là gì?
Rối loạn kinh nguyệt là tình trạng chu kỳ kinh nguyệt không diễn ra đều đặn như bình thường, bao gồm:
- Chu kỳ kinh quá ngắn hoặc quá dài
- Lượng máu kinh quá nhiều hoặc quá ít
- Thời gian hành kinh kéo dài bất thường
- Kinh nguyệt đến sớm, đến muộn hoặc không có kinh
Chu kỳ kinh nguyệt bình thường thường kéo dài từ 28–32 ngày, thời gian hành kinh từ 3–7 ngày, lượng máu kinh trung bình khoảng 50–80 ml.
Các dạng rối loạn kinh nguyệt thường gặp
1. Kinh nguyệt không đều
Chu kỳ kinh thay đổi liên tục, lúc đến sớm, lúc đến muộn, không theo quy luật.
2. Rong kinh
Kinh nguyệt kéo dài trên 7 ngày hoặc lượng máu kinh ra nhiều hơn bình thường, có thể gây thiếu máu.
3. Rong huyết
Chảy máu âm đạo bất thường không phải kỳ kinh, thường liên quan đến bệnh lý phụ khoa.
4. Vô kinh
Không có kinh nguyệt trong thời gian dài:
- Vô kinh nguyên phát: chưa từng có kinh
- Vô kinh thứ phát: mất kinh trên 3 tháng ở người từng có kinh
5. Đau bụng kinh dữ dội
Đau bụng dưới nhiều trong kỳ kinh, có thể kèm buồn nôn, chóng mặt, ảnh hưởng sinh hoạt.
Dấu hiệu nhận biết rối loạn kinh nguyệt
Bạn có thể đang gặp rối loạn kinh nguyệt nếu có các biểu hiện:
- Chu kỳ kinh < 21 ngày hoặc > 35 ngày
- Kinh nguyệt đến không đều
- Máu kinh ra quá nhiều hoặc quá ít
- Kinh nguyệt kéo dài nhiều ngày
- Đau bụng kinh dữ dội
- Cơ thể mệt mỏi, xanh xao
- Thay đổi tâm trạng, cáu gắt
Nguyên nhân gây rối loạn kinh nguyệt
1. Rối loạn nội tiết tố
Rối loạn nội tiết tố – Sự mất cân bằng estrogen và progesterone là nguyên nhân phổ biến nhất gây rối loạn kinh nguyệt, thường gặp ở:
- Tuổi dậy thì
- Phụ nữ sau sinh
- Giai đoạn tiền mãn kinh
2. Stress, căng thẳng kéo dài
Áp lực công việc, mất ngủ, lo âu kéo dài ảnh hưởng trực tiếp đến vùng dưới đồi – tuyến yên, làm rối loạn chu kỳ kinh.
3. Thay đổi cân nặng đột ngột
- Giảm cân quá nhanh
- Tăng cân mất kiểm soát
- Ăn kiêng khắc nghiệt
đều có thể làm rối loạn kinh nguyệt.
4. Bệnh phụ khoa
Nhiều bệnh lý có thể gây rối loạn kinh nguyệt:
- Viêm âm đạo
- Viêm cổ tử cung
- Viêm lộ tuyến cổ tử cung
- U xơ tử cung
- U nang buồng trứng
- Lạc nội mạc tử cung
5. Hội chứng buồng trứng đa nang (PCOS)
Đây là nguyên nhân thường gặp gây:
- Kinh nguyệt thưa hoặc vô kinh
- Rối loạn rụng trứng
- Khó mang thai
6. Tác dụng phụ của thuốc
- Thuốc tránh thai
- Thuốc nội tiết
- Thuốc chống trầm cảm
7. Các bệnh lý toàn thân
- Rối loạn tuyến giáp
- Đái tháo đường
- Bệnh gan, thận
Rối loạn kinh nguyệt có nguy hiểm không?
Rối loạn kinh nguyệt không chỉ ảnh hưởng đến sinh hoạt mà còn có thể gây ra nhiều hậu quả nếu kéo dài:
- Thiếu máu
- Rối loạn nội tiết kéo dài
- Giảm khả năng sinh sản
- Tăng nguy cơ vô sinh – hiếm muộn
- Che lấp triệu chứng bệnh phụ khoa nguy hiểm
Do đó, không nên chủ quan khi tình trạng này lặp đi lặp lại nhiều lần.
Khi nào cần đi khám rối loạn kinh nguyệt?
Bạn nên đi khám sớm nếu:
- Kinh nguyệt rối loạn trên 3 tháng
- Rong kinh, rong huyết kéo dài
- Đau bụng kinh dữ dội
- Vô kinh bất thường
- Có kế hoạch mang thai nhưng kinh nguyệt không đều
- Cơ thể mệt mỏi, chóng mặt, thiếu máu
Các phương pháp chẩn đoán rối loạn kinh nguyệt
Bác sĩ có thể chỉ định:
- Khám phụ khoa
- Siêu âm tử cung – buồng trứng
- Xét nghiệm nội tiết tố
- Xét nghiệm máu
- Tầm soát bệnh lý phụ khoa
Việc chẩn đoán đúng nguyên nhân giúp điều trị hiệu quả và tránh tái phát.
Điều trị rối loạn kinh nguyệt như thế nào?
1. Điều trị theo nguyên nhân
- Điều chỉnh nội tiết
- Điều trị bệnh phụ khoa
- Điều trị bệnh lý nền
2. Điều chỉnh lối sống
- Giữ tinh thần thoải mái
- Ngủ đủ giấc
- Tập thể dục nhẹ nhàng
- Hạn chế stress
3. Chế độ ăn uống khoa học
- Bổ sung sắt, vitamin
- Ăn uống đủ chất
- Tránh rượu bia, cà phê
4. Tuân thủ chỉ định bác sĩ
Không tự ý dùng thuốc nội tiết hoặc thuốc dân gian khi chưa có tư vấn y tế.
Phòng ngừa rối loạn kinh nguyệt
- Khám phụ khoa định kỳ
- Theo dõi chu kỳ kinh nguyệt
- Vệ sinh vùng kín đúng cách
- Quan hệ tình dục an toàn
- Duy trì cân nặng hợp lý
Rối loạn kinh nguyệt là vấn đề phổ biến nhưng không nên xem nhẹ. Việc lắng nghe cơ thể, đi khám sớm và điều trị đúng cách sẽ giúp phụ nữ bảo vệ sức khỏe sinh sản và nâng cao chất lượng cuộc sống.
